KHAI MỞ LỤC CĂN

KHAI MỞ LỤC CĂN

 

(Nằm trong bộ “Kim Cương Khí Công” của thầy Nguyễn Văn Thắng, chưởng môn phái Thăng Long Võ Đạo). Trên tinh thần thượng võ của thầy, luôn tìm cách giúp đỡ người, đưa sở học ra bên ngoài cho người dân được học, được khỏe mạnh, an lạc. Tôi xin góp phần bằng bài viết nhỏ bé này.*

 

Lục Căn là gì? à Căn là chỗ nương tựa, làm gốc cho những cái khác nảy nở, tạo thành.  Lục Căn thì gồm có: Nhãn là mắt dùng để nhìn, Nhĩ là tai dùng để nghe, Tỷ là mũi dùng để ngửi, Thiệt là lưỡi dùng để nếm, Thân là da dùng để nhận biết những cảm giác, Ý là tư tưởng dùng để phân biệt.

Tính thấy tạo ra nhãn căn(mắt).

Tính nghe tạo ra nhĩ căn(tai).

Tính ngửi tạo ra tỷ căn(mũi).

Tính nếm tạo ra thiệt căn(lưỡi).

Tính sờ mó tiếp xúc tạo ra thân căn(thân thể), thân thể có nhiều cơ quan nội tạng giúp cơ thể hoạt động và tăng trưởng theo một chương trình thông tin di truyền chứa trong nhân tế bào gọi là nhiễm sắc thể (DNA DeoxyriboNucleic Acid).

Tính biết tạo ra ý căn(não bộ), là trung tâm tổng hợp và điều khiển mọi hoạt động của cơ thể và từ đó có khả năng suy nghĩ trừu tượng nhờ vào khả năng ghi nhớ của các tế bào thần kinh.

 

Sự giao tiếp giữa lục căn(mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, não) và lục trần(sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp) phát sinh lục thức(thấy, nghe, ngửi, nếm, xúc giác, ý thức). Nghĩa là mắt thấy được hình ảnh nào, mũi ngửi được mùi thơm nào đó, lưỡi nếm được chất chua, cay hay ngọt, tai nghe được điệu nhạc êm đềm, thân thì cảm thấy đau đớn, hay lạnh lẽo, còn ý thì bắt đầu suy nghĩ, thì ký ức của chúng ta phát sinh ra sự phân biệt. Và chính sự phân biệt, hiểu biết và phán đoán này được gọi là Thức.

 

Bài tập này(Nằm trong bộ “Kim Cương Khí Công”) nhằm mục đích duy trì sự hoạt động tốt, liên tục của các bộ phận đó(đối với những người còn tốt) và phục hồi chức năng đối với những người đã suy giảm.

***

Tập lúc nào cũng được, nhưng tốt nhất là vào buổi sáng 5-7 giờ. Có thể tập nhiều lần trong ngày. Có thể tách riêng từng phần để tập cũng được. Ngồi kiết già hoặc bán kiết già. Kê một cái gối hoặc đệm khoảng 5cm vào mông, chỗ để chân không kê(giúp thẳng cột sống). (Có hình minh họa)

 

Tinh thần thư thái, hơi thở nhẹ nhàng. Trừ động tác nhìn xa còn lại đều ngồi yên, đầu, lưng thẳng. Các động tác xoa nhớ làm nóng bàn tay hoặc ngón tay(dùng để xoa) trước khi xoa(bằng cách xát hai bàn tay với nhau) để làm phát sinh tĩnh điện. Đối với vùng mặt không nên xoa quá mạnh, chỉ nên xoa nhẹ mà vừa phải, chủ yếu sử dụng tĩnh điện và ý niệm để xoa. Khi day ấn huyệt nhớ tìm đúng vị trí, ấn vào đến khi đau, tức mới day, 5-7 lần thì nới nhẹ tay ra và làm lại.

 

I. Nhãn(mắt) và thần:

1. Nhìn:

- Liếc ngang: Liếc hết cỡ sang trái rồi sang phải (khoảng)18 lần.

- Liếc dọc: Liếc hết cỡ lên trên rồi xuống dưới 18 lần.

- Đảo nhãn cầu: Đảo tròn nhãn cầu(nhìn) theo chiều kim đồng hồ nhiều vòng rồi đảo theo chiều ngược lại.

- Nhìn xa: Quan sát toàn cảnh không gian trời đất với sự rộng mở và thanh bình, với tâm không suy nghĩ, nhìn ra các mục tiêu thấy được ở tầm xa, di chuyển liên tục các mục tiêu khác nhau nhưng không chăm chú vào vật nào cả.

- Nhìn gần: Nắm một bàn tay, chỉ để ngón trỏ thẳng(như khi chỉ tay) cách huyệt Ấn đường(Gần chỗ giao nhau của hai lông mày) khoảng 20-30 cm. Hít sâu và đưa dần ngón tay vào gần chạm Ấn đường. Thở ra thì tay đưa xa ra vị trí cũ, rồi lại hít vào… Làm (khoảng)18-36 lần. Mắt luôn nhìn chăm chú vào đầu ngón trỏ. Ta sẽ cẩm thấy Ấn đường hơi căng, tức, đầu ngón tay hơi căng, tê.

2. Nhiếp thị, ngưng thần:

Nhắm mắt lại, dùng ngón cái 2 bàn tay bịt chặt màng nhĩ, ngón giữa ấn vào huyệt Thái dương dưới cung thùy trán(chỗ giao nhau của chân mày và đuôi mắt) và ngón trỏ ấn vào xương Ngọc chẩm(hai ụ xương phía sau gáy), hướng tâm mình vào trong. Đây là cách nhìn nội thể – tức là nhìn và nghe bên trong bản thể của mình. Ta sẽ cảm nhận sự rỗng lặng trong cơ thể mình, một cảm giác sảng khoái, lâng lâng.

3. Tập trung tinh thần:

Có thể nhìn một vật tĩnh hay một vật động như bức ảnh, chậu cảnh, tượng Phật… một cách chăm chú, xuyên suốt, không lay động trong chính niệm (suy nghĩ). Khi nhắm mắt lại, ta quán tưởng hình ảnh ta nhìn thấy lúc trước vẫn hiện hữu trong não. Thực hiện 9 lần trở lên.

4. Xoa mắt: Đặt hai ngón cái ở gò má làm điểm tựa, hai ngón trỏ đặt chụm lại ở hai chân mày trên(gần huyệt Ấn đường) vuốt vòng quanh mắt(trên lông mày một chút) xuống dưới mí dưới, gần đủ một vòng, đến sống mũi thì vuột ngược trở lại Ấn đường(vị trí ban đầu của hai ngón tay). Vuốt nhiều lần sẽ giúp mắt thư thái trở lại sau các bài tập và bớt các nếp nhăn quanh mắt.

 

II. Nhĩ(tai):

1. Xoa vành tai: Dùng hai lòng bàn tay xoa hai vành tai ngược xuôi nhiều lần cho nóng bừng hai vành tai.

2. Bập bùng màng nhĩ: Dùng hai lòng bàn tay bịt thật chặt lỗ tai rồi mở ra xong lại tiếp tục đè vào. Làm nhiều lần, mục đích là làm rung động màng nhĩ, tăng tính đàn hồi, nhạy cảm hơn.

 

3. Đánh trống đầu: Dùng hai lòng bàn tay bịt thật chặt lỗ tai rồi dùng 8 ngón tay gõ liên hồi vào xương Ngọc chẫm(chỗ lồi sau đầu). Sẽ nghe như tiếng trống, rất to.

4. Ấn, xoa vành tai trước và sau: Ấn, day phía trước lỗ tai từ trên xuống dái tai rồi dùng hai ngón cái vuốt dọc từ trên xuống qua các điểm vừa day nhiều lần. Dùng hai ngón trỏ vuốt vành tai sau(khe giữa tai và xương đầu) từ sau ra trước và ngược lại nhiều lần. (Có hình minh họa).

 

III. Tỷ(mũi): Rất tốt cho những người bị bệnh về mũi như viêm mũi, viêm xoang.

1. Hít thở: Dùng ngón cái bịt một lỗ mũi và hít thở mạnh bằng lỗ mũi còn lại nhiều lần, hít vào thật căng bụng, thở ra thật hết hơi, tóp bụng.

2. Day cánh mũi: Dùng hai ngón tay cái đè, day hai cánh mũi nhiều lần.

3. Vuốt sống mũi: Xát mạnh hai mu ngón cái cho thật nóng, kẹp sống mũi vào giữa hai ngón cái rồi vuốt xuống đến khi hai đầu ngón cái đến huyệt Nhân Trung(rãnh giữa mũi và mồm), làm 3 lần thì xoa tay lại cho nóng rồi vuốt tiếp. Vuốt nhiều lần.

Vuốt xuống khi ngón tay cái đến huyệt Nhân Trung thì ngừng

4. Ấn huyệt Nghinh Hương trên dưới: Là chỗ kết thúc cánh mũi phía trên và chỗ kết thúc cánh mũi phía dưới. Dùng hai ngón trỏ ấn vào đến khi thấy đau, tức mới day, 5-7 lần thì nhấc ra và làm lại. Làm nhiều lần.

 

IV. Thiệt(lưỡi) và khẩu(miệng):

1. Gõ: Gõ đều, mạnh hai hàm răng với nhau phát ra tiếng lớn. Làm nhiều lần.

2. Nhai: Nhai như nhai kẹo cao su nhiều lần.

3. Nghiến: Cắn chặt hai hàm răng với nhau, nghiến qua nghiến lại(không để răng trượt lên nhau, không phát ra tiếng) để lay động chân răng.

4. Ngáp: Ngồi thật thẳng lưng, cổ, đầu. Ngáp như thường vẫn ngáp nhưng cố gắng thật sâu, hít thật nhiều khí vào bụng, miệng mở thật to, rướn người lên, kéo giãn xương sống, xương cổ theo phương lên trên. Rồi từ từ thở ra và ngậm miệng, buông lỏng, chùng người xuống. Làm ít nhất 6 lần.

 

V. Thân:

Ngồi thẳng lưng, cổ, đầu như lúc đầu.

Đan hai bàn tay vào với nhau, úp vào ngực, hít sâu. Thở ra, đẩy thẳng hai bàn tay ra phía trước(tay song song với mặt đất), xoay hai lòng bàn tay hướng ra ngoài, thở hết, thót bụng, cố gắng vươn tay ra hết cỡ, kéo giãn xương cốt. Hít vào thì thu tay về trước ngực như ban đầu, hai bàn tay từ đầu đến cuối vẫn đan vào nhau. Làm nhiều lần.

 

VI. Ý:

1. Vỗ: Dùng bốn ngón tay vỗ các vị trí lần lượt từ Thượng đình, Trung đình, Hạ đình, Gian đình, Hậu đình(Từ 1-5 như trong hình vẽ). Mỗi nơi vỗ ít nhất 36 lần.

Vỗ đều, dọc từ trước ra sau và ngược lại nhiều lần.

2. Mổ: Dùng 10 ngón tay mổ kín, đều khắp đầu.

3. Giác: Dùng 10 ngón tay chải tóc từ trước ra sau, từ trên đỉnh đầu rồi di chuyển hai tay dần xuống hai tai. Luôn chải từ trước ra sau.

4. Xoa: Rất quan trọng, tốt cho cả da mặt, mớt mụn nhọt, hồng hào, căng.

Xát mạnh hai bàn tay cho nóng rồi úp lên mặt khoảng 2-3 giây rồi vuốt lên trên đỉnh đầu vuốt vòng ra sau, vòng về hai bên quai hàm 3 lần thì xát lại cho tay nóng rồi úp lên 2-3 giây và vuốt tiếp. Làm nhiều lần.

 

Hà nội, ngày 22 tháng 02 năm 2013 - Phạm Phú Quảng

https://phamphuquang.com/2013/02/22/khai-mo-luc-can/